İçindekiler
Çoğumuz günün telaşında yemeği ekran karşısında, ayakta ya da bir işi bitirmeye çalışırken yeriz. Tabak bittiğinde ne yediğimizi, nasıl bir tadı olduğunu ya da doyup doymadığımızı fark etmemiş olabiliriz. Yeme farkındalığı (mindful eating), bu otomatik pilottan çıkıp yemek deneyimine dikkat ve merakla yaklaşmayı önerir.
Yeme farkındalığı bir diyet değildir; ne yemeniz gerektiğini değil, nasıl yediğinizi fark etmenizi amaçlar. İşte başlamak için beş küçük adım.
1. Yemeğe başlamadan önce bir nefes alın
Tabağınız önünüzdeyken yemeğe başlamadan önce birkaç saniye durun ve bir nefes alın. Kendinize şunu sorun: "Şu an ne kadar açım?" Bu küçük duraklama, yemeğe otomatik olarak değil, bilinçli olarak başlamanıza yardımcı olur.
2. Bir öğünü ekransız deneyin
Her öğünü ekransız yemek gerçekçi olmayabilir. Ancak günde bir öğünü ya da bir öğünün ilk birkaç dakikasını telefon, televizyon veya bilgisayardan uzak geçirmeyi deneyebilirsiniz. Dikkatiniz yemekte olduğunda tadı, dokuyu ve bedeninizin sinyallerini fark etmek kolaylaşır.
3. Duyularınızı davet edin
İlk birkaç lokmada yemeğinize bir yabancı gibi bakmayı deneyin: Rengi nasıl? Kokusu neyi hatırlatıyor? Ağzınızdaki dokusu nasıl, tadı lokmadan lokmaya değişiyor mu? Bu, yemekten aldığınız keyfi ve doyumu artırabilir. Doyum hissi, beslenmenin önemli ve çoğu zaman göz ardı edilen bir parçasıdır.
4. Yemeğin ortasında kısa bir mola verin
Yemeğinizin yarısına geldiğinizde çatalınızı bir an bırakın ve bedeninizi dinleyin. Açlığınız ne kadar azaldı? Yemek hâlâ aynı keyfi veriyor mu? Bu molanın amacı yemeyi bırakmak değil, bedeninizle bağlantıda kalmak. Devam etmek istiyorsanız devam edin; önemli olan kararı farkında olarak vermek.
5. Yargılamadan gözlemleyin
Yeme farkındalığının belki de en önemli kısmı bu. Bir öğünü hızlıca yediğinizi ya da tokluğunuzu kaçırdığınızı fark edebilirsiniz. Bu bir başarısızlık değil, bir gözlemdir. "Yine yaptım" yerine "İlginç, bugün çok hızlı yedim; acaba neden?" diye merakla yaklaşmak, değişimin kendisidir.
Küçük başlayın
Bu adımların hepsini aynı anda uygulamaya çalışmak yerine bir tanesini seçip bir hafta boyunca denemek daha sürdürülebilir olacaktır. Yeme farkındalığı zamanla gelişen bir beceridir; mükemmel yapmanız gerekmez.
Yemekle ilişkinizde zorlandığınızı hissediyorsanız ya da bu adımları kendi ihtiyaçlarınıza göre uyarlamak istiyorsanız, danışmanlık sürecinde bunları birlikte ele alabiliriz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; bireysel değerlendirme ve danışmanlığın yerini tutmaz.